Przerwa w pracy
Przerwy w pracy są ważne zarówno dla pracownika jak i dla pracodawcy. Zmniejszają bowiem zmęczenie pracownika i powodują, iż jego praca jest bardziej efektywna. Przerwa w pracy gwarantowana jest zaś przepisami Kodeksu pracy oraz innych ustaw. Jej długość uzależniona jest przede wszystkim od dobowego wymiaru czasu pracy.
Ogólne zasady
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 134 Kodeksu pracy, obowiązującym, pracownikowi przysługują przerwy w pracy w zależności od długości dobowego wymiaru czasu pracy:
- Co najmniej 6 godzin – pracownik ma prawo do jednej 15-minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy.
- Powyżej 9 godzin – pracownikowi przysługuje dodatkowa 15-minutowa przerwa, również wliczana do czasu pracy.
- Powyżej 16 godzin – pracownik ma prawo do kolejnej, trzeciej 15-minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy.
Wszystkie te przerwy są obowiązkowe i wliczane do czasu pracy, co oznacza, że pracownik zachowuje za nie prawo do wynagrodzenia. Pracodawca może w regulaminie pracy przewidzieć dłuższe przerwy, jednak nie mogą one być krótsze niż przewiduje to Kodeks pracy.
Dodatkowe przerwy
Ponadto, pracownikom przysługują dodatkowe przerwy uzależnione w szczególności od ich właściwości oraz charakteru wykonywanej pracy. A zatem:
- Pracownicy wykonujący pracę przy monitorach ekranowych mają prawo do 5-minutowej przerwy po każdej godzinie pracy przy komputerze, co również jest wliczane do czasu pracy.
- Pracownicy młodociani, których dobowy wymiar czasu pracy przekracza 4,5 godziny, mają prawo do 30-minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy.
- Osoby niepełnosprawne mają prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek, również wliczanej do czasu pracy.
- W przypadku kobiet karmiących dziecko piersią, przysługują im dodatkowe przerwy w pracy na karmienie, których liczba i długość zależą od czasu pracy i liczby karmionych dzieci.
Pracodawca może również wprowadzić dodatkową przerwę niewliczaną do czasu pracy, trwającą maksymalnie 60 minut, przeznaczoną na spożycie posiłku lub załatwienie spraw osobistych. Decyzja o jej ustanowieniu zależy od polityki socjalnej zakładu pracy i potrzeb pracowników.